Excursie plantengallen en -mijnen

De naam van de excursie van 5 augustus behoeft uitleg. En die krijgen de deelnemers van Kees Greidanus (IVN De Bilt) in zijn inleiding over deze verschijnselen, die zich alleen voordoen aan natuurliefhebbers met een oog voor de kleinste details.

Gallen ontstaan op bladeren van bomen en struiken doordat insecten de eitjes leggen in hun waardplant. De gastheer reageert op de chemische cocktail van de galmaker door verdikkingen op die plek van het blad te produceren. Binnen de gal ontwikkelt zich de made, die zich rond eet aan het binnenste en daarna de gal verlaat en zich laat vallen. In het strooisel onder de boom kan het 1 tot 2 jaar duren voordat de larve zich tot imago ontwikkelt, waarmee de kring rond is.

Bladmijnen

In tegenstelling tot de uitwendige gallen zien we de sporen van larven van andere soorten insecten in de bladeren. De larven (mineerders) eten het chlorofyl (bladgroen) waardoor hun lichte sporen op het blad kunnen zien. Die lijken op mijngangen, waaraan bladmijnen hun naam ontlenen. Een voorbeeld zijn de 200 soorten mineermotten die een eitje leggen in het blad van hun specifieke waardboom- struik of plant. Ook sommige soorten vliegen, kevers en wespen zetten hun eieren af op deze wijze.

Voorzien van informatie en van de app Obsidentify gaan we in de heemtuin en park op zoek naar sporen. En dan zijn de details van belang: bladeren dienen van boven en onderen bekeken, en bij een vangst wordt een foto via de app gemaakt, die . : dan gaat een nieuwe wereld open met prachtige  namen van bladmijnen: zoals okkernootviltmijt, walnootbladinktpuntje, meidoornvouwmot, en van gallen de als knikker- en aardappelgalwesp.